Pimp my book

Terwijl de tv fanfares en koekhappers spuwde en ik assisteerde bij de bouw van een Lego-kasteel, vond ik vanmorgen toch nog tijd de Volkskrant te lezen. Boeiend stuk over ‘Uitgeven 3.0’, naar aanleiding van ene James Worthy, die debuteert met ‘een tachtig procent autobiografisch boek met veel seks’. De marketingcampagne baart opzien: een mixtape in samenwerking met label TopNotch, Facebook- en Twitter-stunts, een poging het Guinness-recordboek te halen, uitbundige feestjes. Oscar van Gelderen van uitgeverij Lebowski: ‘Ik zie dit als een politieke campagne. Spinning. Ik bouw de buzz om zo’n Worthy heen.’

Van Gelderen ontdekte Worthy op internet: ‘Dit is wat, zei een medewerker. Dat vond ik ook. Hij heeft vijfduizend volgers op Twitter en laat op internet overal zijn sporen achter. Toen was de vraag: heeft hij een lange adem? Is het een romancier?’ Jazeker, want: ‘James leeft voor het schrijven. En vrouwen vinden hem erg grappig.’

Concurrent Wouter van Oorschot heeft weinig op met dergelijk gehype: ‘Ik geloof dat ik daar principieel op tegen ben. Het is sensatiemakerij. Je creëert doelbewust een sfeer rond de persoon van de schrijver om de mensen tot aankoop van zijn boek te forceren. Het opkloppen met andere dan literaire middelen is het maken van wind. (…) Wie voldoende lang goede boeken maakt, wordt vanzelf een merk, dat veel dieper wortelt.’

Allereerst natuurlijk: boek met soundtrack, baanbrekend hoor. Pff…

Van Oorschot klinkt misschien als een nummer van Dire Straits in een hippe club, maar hij heeft een punt. Misschien heeft James Worthy een goed boek geschreven, maar laat de hype dan dáárover gaan. Auteurs als Grunberg en Dave Eggers zorgden eerder voor een frisse wind in het boekenvak, maar hun stunts raakten altijd de inhoud van hun werk. Dit roept eerder associaties op met de energieverkoper die elke week voor mijn deur staat. Of in de woorden van Van Oorschot: ‘Laat mij het vriendelijk zeggen: ik wil geen pooier zijn. Daar heeft de binnenstad al genoeg van.’

Kunststof terugluisteren

Zo. Leuk gesprek gehad met Frénk van der Linden in Kunststof. Niet altijd even makkelijk, maar dat had ik ook niet verwacht. Je vraagt er natuurlijk zelf om, met zo’n onderwerp. Wie er een uurtje voor over heeft kan de uitzending hier terugluisteren.

En meteen nog maar wat reclame: wie benieuwd is naar Nineve kan boek + cd hier bestellen. Maar je kunt er natuurlijk ook naar vragen bij je plaatselijke boekhandelaar – wordt die misschien ook weer getriggerd.

Nieuwe Von Trier

Vorig jaar was er veel commotie rond Lars von Triers Antichrist, een film met een interessant theologisch/feministisch thema en een paar bijzonder ranzige scènes. Ik heb altijd al een haat-liefdeverhouding met Von Trier gehad: films als Breaking the Waves, Dancer in the Dark en Dogville vond ik bijna ondraaglijk melodramatisch, manipulatief en pretentieus, maar tegelijkertijd heel knap gemaakt. Juist ook omdat Von Trier het aandurft extreme artistieke en thematische keuzes te maken en het uiterste van zijn publiek te vragen. Welke andere filmmaker trekt nu volle zalen met producties vol religie, gruwelijkheden en kleinkunst?

Ondanks mijn weerzin dus toch wel nieuwsgierig: waar komt hij na een film als Antichrist mee aanzetten? Met Melancholia, blijkt nu, een apocalyptisch drama met o.a. Kirsten Dunst en Kiefer Sutherland. Een kruising tussen Rachel Getting Married en Donnie Darko, schreef iemand op internet naar aanleiding van de trailer. Zoiets inderdaad.

Nieuwegein

Ik moest de afgelopen weken een aantal keren in Nieuwegein zijn. Als kind heb ik in Houten gewoond, om de hoek, dus ik was voorbereid, en bovendien wel wat gewend. Maar ik kreeg het er toch weer akelig benauwd.

Voor de full experience pak je op Utrecht Centraal de sneltram, die je ter acclimatisering vast langs de treurigste stukjes van de stad leidt, als Dante die steeds verder afdaalt in het inferno: het stationsgebied, de verkeerspleinen en leegstaande kantoren van Lombok, de torenflats van Kanaleneiland, de meubelboulevard, Transferium Westraven.

Eindpunt: het betonnen hart van Nieuwegein. Ondergespoten fietstunnels en metalen bruggetjes. Betegelde flats met uitzicht op verlaten parkeerterreinen. De U-vormige doemgevel van winkelcentrum City Plaza, met z’n buizen-en-plexiglas-architectuur. De armetierige groenpogingen, die de treurigheid alleen maar benadrukken.

Het eerste wat steeds door mijn hoofd flitst is: Spinvis woont hier. Hoe kan zo’n poëtische ziel hier gedijen? Het wordt Erik de Jong wel eens gevraagd in interviews, waarop hij dan vermoeid antwoordt: ‘Tja, je moet toch ergens wonen.’

Hij schrijft wel fraai over al die grauwheid. Het meest expliciet natuurlijk in zijn liedje ‘Herfst en Nieuwegein’:

De wind verzamelt stemmen en papier
Herfst en Nieuwegein
Een auto en een man en een rivier
Vanaf hier is alles wat het lijkt
De kaart waarop hij kijkt
De sneltram en het kruispunt
En het zwembad
U bevindt zich hier

Een paar maanden geleden stond een mooi, nogal venijnig gedicht over Nieuwegein in de Volkskrant, maar ik weet niet meer van wie en kan het op Google niet vinden. Tips?